వసంతాగమనము (అహల్య 2)

                     

           

           

           

            సుందరి : ఎవరే,..... ఎవరే....

                        అట దాగినదెవరే....

                      విరిసిన పూవుల పొదల మాటున

                        పరిమళ లహరుల పొందు కోరుతూ..

                        ఎవరే ..........దాగినదెవరే......

              రుచిర: సూర్యుడు పైకి లేచిన వేళ

                     విరిసిన పూలు ఉండవా?

                     విరిసిన పూలను సోకిన గాలులు

                        పరిమళ లహరుల చిందవా?

              సుందరి: ఇది యే ఋతువే?......

              రుచిర:    ........వసంతమే.

             సుందరి:   నిజమేనా?

               రుచిర:    ఇది  సుమర్తువేనే .

             సుందరి: ఏది వసంతం? ఎక్కడ కోయిల?

                        ఆకుల రాలగ సోలే అడవి.

                       ఏది వసంతం? ఎక్కడ కోయీ?

               రుచిర : చూడవే అటు చూడవే..

                       పొదల మాటున దాగిన మన చెలి

                           పూర్ణిమ ముఖాన చూడు.

                      పుప్పొడి ఎల్లెడ సోకి పాకెనట

                           పూచిన పున్నాగ మ్రోల.

                       ఇది వసంత మేనే...

                          ఇది  సుమర్తువేనే .

                సుందరి:  మరి కోయిల గొంతుక ఏదే?

                        మద కోయిల గొంతుక ఏదే?

            పూర్ణిమ :సూర్యుడు తూరుపు సోకక ముందే

                          సుందర ప్రకృతి పొంగును చూచి,

                          విరిసిన రంగుల విరి కన్నియల

                           సొగసుల కన్నుల కాంచి,

                           తన సహజ ప్రకృతిని మఱచి కోయల

                            చూత వృక్షపు చిగురుల చేరక.

                           అందుకే

                          దిక్కుల చూచెనదే మరి కోయల

                           ఎటు పోవాలో తెలియక.

            పూర్ణిమ: చెలియా! సుందరి ఇటు రావే,

                      నను తరిమే భ్రమరుడి చూదవే.

            సుందరి: నీ ముద్దుల మోము చంద్రుడి పోల,

                       చంద్రుడి మోమున పుప్పొడి పొడల

                       ఆస్వాదించగ వచ్చిన భ్రమరుడి

                       కంతగ భయ పడనేల?

                       ఓ చెలి! విరి బాలా!

               సుచిర: సరదాగా ఉన్నదే....

                      విరులను చూచి పొంగిన కోయిల

                       ఇలనే మఱచేనే.

                      విరులనుకొని మన చెలి వెంట బడె

                       భ్రమరుడు ఇట నేడే......

            పూర్ణిమ: అటు చూడవే...........

            సుందరి:  ఏమిటే?

          పూర్ణిమ: కుహూ! కుహూ! కోయల వచ్చేనే

                      సుమ మల్లియలే విరిసేనే

                        నవ వసంతమే వచ్చేనే

                       నవ్యత ఎల్లెడ విరిసేనే.

            పూర్ణిమ: వలపులతో వికసించి,

                        పరిమళాల పంపించి,

                        భ్రమరుడి ధాటికి సోలి,

                         పరిపూర్ణత పొందె విరి.

            సుందరి: ప్రతి హృదయము పొంగగా

                           చెలి యెడద పులకించ,

                           నవ వసంతు జంట గాడి

                           చంద్రుడి చూపెను వరుడు.

            ముగ్గురు: ననలు వేసి, పూత పూసె,

                         నిలువెల్లా చూతము.

                            పూతను తిన్న కోయిలకు

                       భూతలమే  సుమవంతము.

                        ఇది వసంత మేనే,

                              ఇది  సుమర్తువేనే.

                 సుచిర: గరిక పూలు, శిరీషాలు,

                           గాలికి వలవల లాడెను,

                           చంద్ర మౌళి శిరసునందు

                            సుందరముగ దాగుటకా? 

              పూర్ణిమ: పొదల లోన పూసిన యా

                          మల్లికలు పిలువ సాగె.

                             అభిసారిక సిగలో నిలువ

                            అభిసారిక వోలె లేచి.

                  ముగ్గురు: ఇది వసంత మేనే

                             ఇది  సుమర్తువేనే .

                     

                    సుందరి: చూచితివా? ఓ చెలి చూచితివా?

                           తియ తీయని పరిమళాల

                           వెదజల్లే సుమ దళాల

                          సొగసుల సుందర హొయలను

                             |చూచితివా|

            రుచిర: అడుగడుగున విరుల వాన

                       అణువణువున సిరుల సోన

                       తియ తీయని పరిమళాల

                       వెదజల్లే సుమ దళాల                           | చూచితివా | 

            పూర్ణిమ: విరివిరి పై వాలి వాలి

                      పొడి పుప్పొడి పైన సోలి,

                        రంగుల రెక్కల హొయల

                           పొంగులతో భ్రమరుడిని                 |చూచితివా|

                       తియ తీయని పరిమళాల

                         వెదజల్లే సుమ దళాల                  | చూచితివా|

              సుందరి: చిరు రసాల చిగురులను

                           చిరు బొజ్జకు పట్టించి

                           పొంగు హొరంగుల ప్రకృతి

                          పిలిచే కోయిల రాజును                            

                            |తియ తీయని పరిమళాల|

         పూర్ణిమ : నారాయణ నామమునే

                          పారాయణ చేయు ఋషులు

                          నవ వసంతు సొగసులలో

                          నవ లోకము చూచితిరే

                       ఈ వసంత  సుందర ప్రకృతిలో

                      మల్లెలు విర జాజులు సమ

                      మందారపు మకరందాలు

                      ఎడద  ఎడద  పొంగి పొంగి

                       విరుల వాడికి వంగి వంగి

                      ఈ  ప్రక్రుతి అలసి మెరిసే

                      నవ వసంత మేనే

                     ఇది

                      నవ వసంత మేనే.

          సుందరి:      చెలీ!...................

         రుచిర:            ఏమే?..........................

                    చూడవే .......

                    ఏటే?.............

                    ఆటే...............................

                    ప్రతి  వృక్షము మింటి దాటి

                    ప్రతి  పువూ శ్వాస కంది

                   పరవశించు ప్రక్రుతి సుమ

                   పరిమళ లహరుల లోన

                         ఆ.....లహరులలో       

                          మదనుడి విరి తూపుల

                         పదనుకు ఎద వేగ లేక

                         వరుడి కొఱకు వేచి చూచు

                           వధూమణుల వేదుకలో

                      ఆ ................వేడుకలో

                      కోయిలల కూతలలో

                      కోరికలే   పలికేనా ?

                            మల్లికల వాసనలా

                            కలల కన్ను గీటేనా?

                       ఔనా?........

                       ఇంతకూ  నీవు చెప్పేది ఏమిటే?

                        చెప్తాను అటు కానవే.

                        భ్రమరుడు  విరి వీరిని వాలి

                        మధువు పాన మత్తతతో

                        ఝుంఝుమ్మని పాడే ఈ

                        సమ వసంత  మాసములో

                        ఆ..............మాసములో

                        కనవే అటు కనవే అటు

                        వెల వెల పోయిన విరి వని

                        మరు మారుత మధుర స్పర్శ

                        తూలీ పోవు సుమ వసంత

                        మధురిమలో సోలు ఇలలో

                        తోచే నట  పర్ణ శాల

                        చూడవే ఓ చెలి చూడవే

                        తర  తరాల ప్రకృతిలో

                        తరలి వచ్చు మార్పులతో

                        వాడి  వడలి పర్ణ హీన

                        అయినది ఈ  పర్ణ  శాల

                        చూచితిరా, చెలులారా  చూచితిరా?   

                           కొత్త కొత్త కోరికల

                          ఎడద వేచి చూచేనా?

                           చూడవే, అటు చూడవే......

                    

                         (ఒక్కొక్కరు లోపలికి వస్తారు.)

            సుందరి: ముని కుటుంబ మిట నాడు

                        పచనము చేసిన పాత్రల

                         అవశేషములా ఇవి,

                        హా! విధి, ఎవరిది గృహము.

                          గాలులు ఈ నాటికైన

                          చొరబడ లేదేమొ గాని

                          ముని యొక్క దర్భ శయన

                          మిదె మరి చూడవె ఓ చెలి.

                          పూజా సుమముల నిచ్చెడి

                         మరుమల్లెల పొదలు

                         మాలి లేక వాడి పోయె

                         మధుర గతము గుర్తు చేయ.

                      ఎవరే ఈ ధీ శాలి,

                      ఎవరే ఈ మహా ఋషి,

                        ఏల గృహము వదిలెనో

                      ఎపుడు తిరిగి వచ్చునో?

            సుచిర: నాదు తండ్రి చెప్పినాడు

                         ఘనుడట ఈ ముని వరుడు

                         కరువులోన ఇల జనంబు

                         ఆకలితో అలమటించ

                       గోదావరినిలకు తెచ్చి

                        కరువును మాపిన ఘనుడట,

                        ఘన నామము గౌతముడట,

                        ఎటకేగెను ఏమో మరి,

                        ఎపుడు తిరిగి వచ్చేనో?    

(ఇంతకూ ముందు నేను వ్రాసినదంతా ఉంచ లేదు. అందుకని దీనిని మరలా upload  చేస్తున్నాను. దీనిని అహల్య రెండవ భాగముగా తీసుకోన గలరు.)                                                     

           

ఋతుపిలాసము

        

సాగి  పోయెను శిశిరము  తిరిగి వచ్చే వసంతము

మల్లెల తావి వీడ లేదు మాలతులూ  విరగ  పూసే

కొండ మావి కోయిలమ్మ కల రవముల కూయ సాగే.

వేప పూవు  చేదు కూడి  చూతమ్ముల పులుపు చేరి

చెఱకు తీపి జిహ్వ  కమరే వత్సరాది కొత్త వెలుగు.

గడచిన శిశిరము రాగ  రహితము  గడచు వసంతము మనోహరమ్ము

ముందు  ముందు విచ్చేసే  గ్రీష్మము  మండించే నీ జగతి సర్వము

గడచిన శిశిరము తలచ వలదు  ఈ ప్రకృతి తాల్చెను  హరిత వర్ణము

వచ్చు  గ్రీష్మముకు వగవ వలదు కొని తెచ్చు శరత్తును నేత్ర పర్వముగ

బాధలను మరచి పో  బ్రదుకును సరి దిద్దుకో

                                    ************************

మనసు లోని పసిదనముకు మరో రూపు వసంతము

యువ రక్త ప్రభావమును తలపించును గ్రీష్మము

ఓరిమి  సాధన కూడిన ఓనరును సౌభాగ్యంబు

వర్ష శరద్రుతు కన్యలు  వయసు వేడి తగ్గించు

హేమంతము  శిశిరమ్ములు వృద్ధ జీవి నాకడి కాంచి

తమతో  మరి మరి పోల్చి తనివి చెందు పలు మార్లు

గత  జీవిత మంతను తన స్మృతి పథమున నిలిపిన కవి

“విన లేను వసంత రాగ మిక మీదట విన బోను.

గత  వసంత  స్మృతులు  నాలొ ఇసుమంతయు లేవు.

ఝంఝామారుత మాకుల  రాల్చి వేయు శిశిర గతులు

శ్రవణానందము నిచ్చును గత స్మృతులన్ తుడిచి వేయు.

“శిశిరమా! నీ రాగము  నా మదిలో నిలిచెను.

ఈ తృప్తితో జీవితపు చరమాంకము గడిపెదను.””

దేవులపల్లి కృష్ణ శాస్త్రి

 (కళా ప్రపూర్ణ శ్రీ దేవులపల్లి వెంకట కృష్ణ శాస్ర్తి గారు కేంద్ర సాహిత్య  అకాడమి ఆవార్డు పొందిన సందర్భముగా  తెలుగు సాంస్కృతిక సమితి, ఐ. ఐ. టి., మద్రాసు,30-1-79 న ఏర్పాటు చేసిన అభివందన సభలో సమర్పించ బడినవి.)

భావ కవితా సారథి

(సినీ  గాయకుడు పి. బి. శ్రీనివాస్ గారు )

కమనీయ మృదుల పథ  మధుర భావ

కవితా సారథి దేవులపల్లి

నీదు కవిత రస హృదయ నవ జీవ

కారుణ్య పద  స్వర  కల్పవల్లి

ప్రాచీనార్వాచీన సురచనా

ప్రజ్ఞా  వారధి  దేవులపల్లి

కృష్ణ శాస్త్రి  దౌ విమల కల్పనా

కృతి కళల  అలల మురిపాల వెల్లి

సహజౌదార్య  సుగుణ  రత్నాకర

సమతా వారధి  దేవులపల్లి

శారదా  పదారాధనా ప్రచుర

సాధనా ప్రసవ  మణి హారమల్లి

మల్లి పరిమళముల వేదం జల్లెడు

మహిత యశోనిధి దేవులపల్లి.

విజ్ఞాన ప్రభయై  విలసిల్లేదు

వీరిని భ్రామాత కళ గన్న తల్లి.  

              

                  ( కార్య దర్శి,  గోపీచంద్‌ గారిచేత సమర్పించ బడినది)

          కొమ్మ మీద కోయిలమ్మ

          కూతలోని కులుకులు

          నింగిలోని రాయంచల

          నడకలోని తళుకులు

          చెట్ల మీద చిలకమ్మల

          చక్కని చిరు పలుకులు

        నీ గీతికలో నివశిస్తాయి

        నీ గొంతుకలో నిదురిస్తాయి.

          కొలను లోని కలువ భామ

          జలం మీద అలల భామ

          నేల మీద నెమలి భామ

          అంబరాన చంద మామ

          ఆడుకున్న ప్రతి మాటా

          పాడుకున్న ప్రతి పాటా

        నీ తలపు లోన మెదులుతున్న కవితా రావం

        నీ గుండె లోన ఊరుతున్న కమ్మని భావం.

             కురుస్తున్న వెన్నెలలో చల్లదనాలు

           మెరుస్తున్న మెరుపులలో  తెల్లదనాలు

           విరుస్తున్న జాజులిలో కొత్తదనాలు

           సాటి రావోయి ఎన్నడూ నీ కవితకు

           మేటి నీ వోయి ఎప్పుడూ ఈ జగతికి

         కాని ఒక్క మాటా దేవులపల్లి

         మరిచి పోకు మళ్ళీ మల్లీ

         కరుణ చిందు కవితలల్లి

         మమత జల్లు మాటలల్లి

       నాది నాది నాదంటూ  -లోకమే తనదంటూ

         కామాన్నే నంచుకుంటూ- క్రోధాన్నే నంజుకుంటూ

         అజ్ఞానం భుజిస్తున్న _ ఆవేదన మ్రింగుతున్న

         సాంఘిక సమాజం లో -సమతను రూపొందించు

         మానవాళి మనసులలో -మమతను రేకెత్తించు.

       ఇదేనోయి నాదు మాట దేవులపల్లీ!

       మరిచి పోకు ఎన్నడూ మళ్ళీ మళ్ళీ.

 (గోపిచంద్‌ గారిని ఈ బ్లాగ్‌ మూలముగా అనుమతి తీసుకున్నట్లు భావించి దీనిని వాడుకుంటున్నాను)                                                        

         (సుబ్బ రామయ్య /నా చేత  సమర్పించ బడినది.) 

 ఒకనాడు:-

                             పాల సముద్రాన్ని సురలు, అసురులు మథియించు వేళ

                             వెలువడిన బడబాగ్నిని ఈశ్వరుడు నిగ్రహింప

                             వెలికి వచ్చె ఏ నాడో, ఏ మహా  సంగ్రామపు

                             ఫలితముగా లోన మునిగి యుండు దివ్య సంపదలు.

                             మహా యజ్ఞమది నిజముగ సంకుల సాగరమునుండి

                             అచ్చరలు, అమృతము, అమరత్వము అవతరించె

                             ఆనందపు తెమ్మెరలు ఎల్లెడలా తొంగి చూచె.

                             కలక తేరినట్టి మహా సముద్రంపు లోతునుండి.

              ఈనాడు:-

                              కలతలలో కలగినపుడు కరగుతుంది మనసు

                              అంతరంగ మథనమ్మె అమృతాన్ని ఇస్తుంది

                              మనలో మన ఎదలో నొక మాథుర్యము నొలకించి

                              మన మాతృక మన నేస్తము మన ప్రకృతి నొక కృతిగా

                             అందిం చి తెలుగు వారికొక మాలిక నిచ్చాడు,

                             ఊర్వశిలో ప్రణయము, ప్రేయసికై విరహము,

                             కృష్ణ పక్ష నిశీధిలో, నిలిచిన నైరాశ్యమును,

                            పంపినారు పల్లకిలో మన కొఱకై శాస్త్రి గారు.

                                  ఉత్తరంపు గవని నుండి వెలికి ఉరుకు హేమవంతపు

                             ఛాయలలో శర్మిష్ఠను, చేరునట్టి యయాతిని,

                             కార్తిక రాత్రులలోన కృష్ణుడి కొఱకై వెదికే

                             గోపికలను గానమాల చేసి ఇలకు పంపినారు.

                             ప్రకృతిలో మాధుర్యము పదపదమున చిలికించి,

                             ప్రకృతిని మురిపింప, ప్రతి హృదయము స్పందింప,

                              కవితామృత ధారలలో, క్రొత్త లోకమందించె,

                             మహా కవీ! మీకు నేడు ఏ సత్కృతి సరిపోవు?